Novas

• A conferencia da Rede CAP na Rioxa centrouse na saúde do solo e na xestión eficiente da auga como ferramentas clave na loita contra o cambio climático.
• Cinco proxectos innovadores compartiron avances en biodiversidade, dixitalización, cuberta verde e eficiencia da auga
• Agricultores de diferentes sectores mostraron como a innovación pode mellorar a sustentabilidade e a rendibilidade das explotacións.

A saúde do solo e a xestión eficiente da auga convertéronse en dous dos principais desafíos para o futuro da agricultura. Nun contexto marcado polo aumento das temperaturas, as precipitacións irregulares e unha maior frecuencia de fenómenos meteorolóxicos extremos, a adaptabilidade das explotacións agrícolas é fundamental para garantir a súa viabilidade e sustentabilidade a longo prazo.

Co obxectivo de compartir coñecementos, experiencias e solucións innovadoras para abordar estes desafíos, a Rede da PAC celebrou a conferencia “Solo, auga e clima: experiencias do mundo real para unha agricultura resiliente” os días 16 e 17 de xuño na Rioxa . O evento reuniu investigadores, técnicos, agricultores e organizacións implicadas en proxectos innovadores para analizar prácticas que contribúen a mellorar a saúde do solo, optimizar o uso da auga e fortalecer a resiliencia dos sistemas agrícolas. A conferencia tamén se celebrou nun momento clave para o sector, coincidindo cos traballos preparatorios da futura Política Agrícola Común (PAC) , na que a saúde do solo, a resiliencia da auga e a adaptación ao cambio climático están entre as prioridades identificadas polas institucións.

O solo e a auga, dous recursos estratéxicos para o futuro do sector agrícola

Unha das mensaxes máis repetidas durante o día foi a necesidade de entender o solo como un recurso estratéxico para a produción de alimentos e para a adaptación ao cambio climático. As diversas presentacións salientaron a estreita relación entre a saúde do solo, a biodiversidade e a dispoñibilidade de auga.

Ao longo das intervencións, púxose de manifesto que certas prácticas de xestión contribúen a mellorar a estrutura do solo, incrementando a súa capacidade de retención de auga e promovendo a actividade biolóxica, aspectos fundamentais para facer fronte a fenómenos cada vez máis frecuentes como a seca ou as choivas torrenciais.

Cinco proxectos innovadores para mellorar a xestión do solo e da auga

Un dos principais focos da reunión foi a presentación de iniciativas que están a desenvolver solucións innovadoras para abordar os desafíos relacionados co solo, a auga e o clima desde diferentes perspectivas:

• O Grupo Operativo de Viña Raíces céntrase no seguimento de prácticas innovadoras en viñedos de rexións semiáridas para avaliar os parámetros do solo e mellorar a resiliencia dos cultivos. O seu traballo inclúe estudos sobre cultivos de cobertura e acolchado para reducir o estrés hídrico e promover a conservación da auga.

• SOILBIO ten como obxectivo mellorar a nosa comprensión de como as decisións de xestión agrícola inflúen na biodiversidade e na saúde do solo. O proxecto analiza aspectos relacionados coa actividade biolóxica, a fertilidade e os servizos ecosistémicos que proporciona o solo.

• SOS Soil , que avalía a calidade do solo en diferentes agroecosistemas e estuda o efecto de prácticas sostibles como a cuberta vexetal, a labranza reducida ou a incorporación de cultivos de cobertura.

• LIFE Triplet , centrado na dixitalización da fertirrigación mediante ferramentas capaces de monitorizar en tempo real o estado hídrico do solo e dos cultivos para optimizar o uso da auga e os nutrientes.

• Grupo Operativo HidrOlivar , que desenvolve sistemas para mellorar o uso da auga e reducir a degradación do solo mediante solucións baseadas na infiltración e na xestión eficiente dos recursos hídricos.

Da innovación á práctica: experiencias reais no campo

A mesa redonda ofreceu a oportunidade de coñecer experiencias desenvolvidas en diferentes territorios e sectores produtivos, mostrando como a innovación pode traducirse en melloras concretas, tanto ambientais como económicas.

Os participantes compartiron os procesos de transformación nas súas granxas, os desafíos que atoparon ao implementar novas prácticas e os resultados acadados despois de anos de traballo. Desde granxas de cereais que reduciron significativamente o uso de insumos externos ata iniciativas destinadas a restaurar solos degradados ou mellorar a eficiencia do uso da auga, os testemuños destacaron a importancia de combinar coñecementos técnicos, experimentación e adaptación ás condicións locais. Algúns exemplos foron:

• Unha granxa de cereais en Zamora que reduciu significativamente o uso de fertilizantes , pesticidas e combustible mediante prácticas rexenerativas e de sementeira directa.

• Unha granxa ecolóxica en Campo de Montiel (Cidade Real) que reduciu o traballo mecanizado grazas ao uso de cuberta vexetal e a unha xestión máis eficiente do solo.

• Un olivar ecolóxico en Xaén que promoveu accións destinadas a mellorar a infiltración da auga , reducir a escorrentía e restaurar a capacidade de absorción do solo.

Compartir coñecemento como motor de cambio

O segundo día do evento permitiu aos participantes poñer en práctica algúns dos temas tratados mediante visitas a varias granxas e lugares de demostración na Rioxa. Os asistentes aprenderon sobre experiencias relacionadas coa xestión agroecolóxica, a agricultura sen labranza, o pastoreo rotacional e outras prácticas destinadas a mellorar a saúde do solo e a resiliencia dos sistemas de produción.

Ao longo dos dous días, púxose de manifesto o valor do intercambio de coñecementos entre agricultores, investigadores e organizacións innovadoras para avanzar cara a sistemas agrícolas máis resilientes. A combinación de investigación, innovación e experiencia práctica permitiu identificar solucións que xa están a contribuír a mellorar a xestión do solo e da auga, fortalecendo a capacidade das explotacións agrícolas para adaptarse aos desafíos climáticos actuais e futuros.